Độc quyền xăng dầu làm khó vận tải
10/07/2009Giá xăng dầu trong nước liên tục tăng cao trong khi nguồn hàng vận tải đang tiếp tục chiều hướng giảm khiến các doanh nghiệp vận tải lâm vào thế kẹt. Hiệp hội vận tải ôtô Việt Nam vừa chính thức có công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, cho rằng giá xăng dầu trong nước tăng bất hợp lý do tình trạng độc quyền kinh doanh xăng dầu.
Giá nhiên liệu tăng, nguồn hàng giảm
Từ đầu quý II đến nay, giá xăng trong nước liên tục tăng, tổng cộng 5 lần, tăng 29%. Giá dầu cũng điều chỉnh 3 lần, tăng tổng cộng 20%. Trong khi chi phí cho nhiên liệu chiếm tới khoảng 40-45% giá thành vận tải, thì việc tăng giá xăng dầu hoàn toàn có thể khiến giá vận tải tăng theo.
Tuy nhiên, theo Hiệp hội Vận tải ôtô tính đến thời điểm này mới có 9 trên cả trăm doanh nghiệp vận tải taxi gồm 6 doanh nghiệp tại TP Hồ Chí Minh và 3 doanh nghiệp tại Hà Nội tăng giá cước 500đồng/km. Các doanh nghiệp vận tải khách tuyến cố định cũng chưa hề tăng giá đồng loạt như trước. Cước vận tải hàng hóa cũng đang ở tình trạng án binh bất động.
Trao đổi với báo chí, các doanh nghiệp đều cho biết “đang xem xét, đã có kế hoạch tăng cước để bù chi phí”. Theo tính toán của giới vận tải, chi phí nhiên liệu tăng 20-30%, giá thành vận tải sẽ tăng tương ứng từ 10-15%. Song không doanh nghiệp nào nói chắc được sẽ tăng vào thời điểm cụ thể nào.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam cho biết: Doanh nghiệp vận tải đang lâm vào thế kẹt. Xăng dầu tăng giá mạnh trong khi lượng hàng hóa và hành khách vận chuyển đường bộ vẫn chưa thoát khỏi xu hướng giảm do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu. Hiện các đơn vị chỉ khai thác khoảng 80% năng lực phương tiện, thiết bị. Vận tải đang thiếu hàng khiến cạnh tranh vô cùng khốc liệt. Ai cũng muốn giữ bạn hàng, lúc này mà đơn thương độc mã tăng giá, thì lợi bất cập hại. “Chắc chắn là cước sẽ tăng, nhưng doanh nghiệp nào cũng nhìn trước, ngó sau, chờ động tĩnh chung của thị trường”, ông Hùng khẳng định.
Giá cước cầm cự với giá xăng
Trước tình hình các doanh nghiệp vận tải đang cố cầm cự với áp lực giá nhiên liệu liên tục tăng mạnh, Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam đã có công văn gửi các Hiệp hội cơ sở và các doanh nghiệp vận tải ôtô, đề nghị nhanh chóng tổ chức lại vận tải, nâng cao hệ số sử dụng ghế ngồi, giảm tối đa cây số chạy không hàng. Tùy theo tình hình thực tế có thể điều chỉnh giá cước, giá vé cho phù hợp, nhưng phải theo đúng hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 86/2007 ngày 18/7/2007 giữa Bộ Tài chính và Bộ GTVT.
Song, theo Hiệp hội, khó khăn của các doanh nghiệp vận tải chỉ được tháo gỡ khi giải quyết được các vấn đề về chính sách. Văn bản kiến nghị của Hiệp hội gửi Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan nêu rõ: “Để bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, của ngành vận tải ôtô và các ngành công nghiệp khác, phải tránh việc để doanh nghiệp độc quyền trên thị trường xăng dầu.
Hiệp hội Vận tải ôtô đề xuất giải pháp: Cho phép nhiều thành phần kinh tế được nhập khẩu xăng dầu, không để doanh nghiệp nào chiếm thị phần trên 30%. Trong khi chờ đợi các thành phần kinh tế tham gia kinh doanh xăng dầu và để minh bạch các khoản chi phí của ngành kinh doanh xăng dầu, đề nghị Thanh tra Chính phủ tiến hành kiểm tra các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu để đảm bảo các chi phí của ngành xăng dầu là hợp lý theo quy định của pháp luật”.
TP Hồ Chí Minh: Cước vận tải bắt đầu tăng nhẹ
Trong 10 ngày qua, một số doanh nghiệp taxi trên địa bàn TP.HCM đã tăng giá cước thêm 500 đồng/km. Các doanh nghiệp vận tải hành khách thì cố kìm giá trong khả năng có thể.
Tuy nhiên, không theo xu hướng chung, một số hãng taxi tên tuổi vẫn cố gắng không tăng giá tất cả dịch vụ. Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Mai Linh Trương Quang Mẫn cho biết, hãng đã giữ giá cước ổn định dù xăng tăng giá nhiều trong các tháng qua. Tuy nhiên, sau đợt xăng tăng 1000 đồng/lít mới đây, Mai Linh buộc tăng thêm 500đ/km đối với taxi 7 chỗ (lên 10.500đ /km). Riêng taxi 4 chỗ và taxi cao cấp Limousine vẫn giữ nguyên mức cước như hiện nay là 10.000đ/km và 12.000đ/km. Giá cước vận tải của 450 xe khách cao cấp 45 chỗ và các xe 16 chỗ chạy tuyến cố định giá cước vẫn giữ như cũ.
Giống Mai Linh, Vinasun cũng chưa nâng giá cước. Ông Huỳnh Văn Sỹ, Phó Tổng giám đốc Taxi Vinasun cho biết, cũng chưa cân nhắc việc tăng giá tiếp bởi hãng đã điều chỉnh đồng hồ cước lên 2 lần trong thời gian gần đây. “Tuy chi phí bị đội do giá xăng cao nhưng nếu tiếp tục điều chỉnh nữa cho hàng nghìn chiếc taxi thì rất tốn kém và thiếu tính cạnh tranh”, ông Sỹ cho biết.
Đang kinh doanh đội xe 45-50 chỗ cao cấp chạy tuyến quốc tế sang Campuchia với lượng khách khá ổn định, Giám đốc Xí nghiệp Dịch vụ vận tải du lịch Sapaco cho biết, đơn vị chưa có kế hoạch tăng cước. Đến thời điểm này, công ty mẹ của Sapaco là Công ty xe khách Sài Gòn vẫn chưa có thông báo điều chỉnh cước vận tải.
Do lo ngại mất thị phần, các doanh nghiệp vận tải đang chấp nhận lãi ít, tiết kiệm chi phí, siết chặt quản lý nhiên liệu để hạn chế tăng giá cước. Tuy nhiên, việc cầm cự khó có thể kéo dài lâu. Ông Võ Ba, Tổng giám đốc Công ty taxi Ngôi sao Tương Lai (Future Star) cho biết, từ 3/7 đơn vị này đã bắt đầu tăng giá cước taxi bình quân thêm 500 đồng/km. Cụ thể là từ 9.000 đồng/km lên 9.500 đồng/km đối với xe 4 chỗ ngồi; từ 9.800 đồng/km lên 10.200 đồng/km đối với xe 7 chỗ. Chúng tôi đã không tăng giá suốt thời gian trước đó, nhưng đến giờ thì không thể giữ giá lâu hơn được, ông Ba khẳng định.
Trong lĩnh vực vận tải khách, Công ty vận tải tốc hành Kumho - Samco đã điều chỉnh giá vé tuyến TP.HCM đi Cần Thơ từ 55.000 đồng lên 60.000 đồng/lượt/khách. Tại một số bến xe lớn của thành phố như Bến xe Miền Đông, Miền Tây, các doanh nghiệp vận tải tuyến cố định đều đang “nhìn nhau” chưa tăng giá vé.
